گردشگری در ایران 

صنعت گردشگری در ایران از ظرفیت‌های بسیار بالایی برای رشد و گسترش برخوردار است. بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری، ایران رتبه دهم جاذبه‌های باستانی و تاریخی و رتبه پنجم جاذبه‌های طبیعی را در جهان دارا است[نیازمند منبع] در سال ۱۳۹۵، مجموعاً ۴٬۹۱۱٬۹۲۰ گردشگر خارجی از ایران بازدید کرده‌اند و نسبت به سال پیش از آن ۹٫۹ درصد کاهش داشته‌است.[۱]

به نظر کارشناسان، این صنعت از توسعه‌ای که شایستهٔ آن است برخوردار نبوده‌است. از دلایل آن می‌توان به آماده نبودن بسترهای اقتصادی مناسب در ایران برای جذب سرمایه‌گذاری در ساخت هتل و سایر صنایع جانبی این حوزه اشاره کرد.[۲] بی‌خبر بودن سرمایه‌گذاران از زمینه‌های موجود در ایران و تبلیغات ضعیف و نیز انتشار اخبار منفی از ایران، محدودیت‌های اجتماعی و مذهبی برای گردشگران خارجی[۳][۴] و همچنین تنش‌های سیاسی با بعضی کشورهای غربی نیز از دیگر موانع در راه رشد صنعت گردشگری در ایران است.[۵][۶]

در مقایسه با ایران، برخی کشورها توانسته‌اند کارنامه موفقی را در این زمینه از خود برجای بگذارند. به‌طور مثال تنها در سال ۲۰۰۷ میلادی، حدود ۵ میلیون گردشگر خارجی از شهر دبی در کشور امارات متحده عربی در جنوب خلیج فارس دیدار کردند.[۷] این در حالی است که کشور ایران با سهمی کمتر از یک پانزدهم تعداد گردشگران شهر دبی در سال مشابه، تنها کمتر از یک درصد سهم درآمد جهانی از صنعت توریسم را به خود اختصاص داده‌است.[۸]

بیشتر گردشگران وارد شده به ایران عموماً از ۲ کشور عراق و لبنان هستند که برای زیارت یا درمان به ایران سفر می‌کنند. برای مقایسه وضعیت ضعیف گردشگری ایران، به کشور سنگاپور با مساحت اندک ۷۲۰ کیلومتر مربع اشاره شده‌است که چند برابر ایران، توریست دارد.[۹]

 شمال

سواحل دریای خزر (کاسپین)، تالاب انزلی و ماسوله از دیدنی‌های این ناحیه هستند. منطقه کوهستانی ماسوله در استان گیلان که حدود ۳۰ آبادی کوچک و بزرگ را دربردارد خانه‌ها با استفاده از چوب و پنجره‌های مشبک چوبی به صورت مشرف بر یکدیگر در دامنه کوه بنا شده‌اند. از جمله جاذبه‌های طبیعی این ناحیه پارک جنگلی سی سنگان است که در شرق شهرستان نوشهر قرار دارد. در این ناحیه جنگلی امکاناتی نظیر میز و نیمکت‌های چوبی، سرویس‌های بهداشتی، آلاچیق چوبی، اجاق‌های آتش و چادرهایی جهت اسکان مسافران ساخته شده‌است که البته به نسبت انبوه مسافران ناکافی است. متأسفانه در این ناحیه به دلیل عدم فرهنگ صحیح استفاده از پارک و کارهایی نظیر روشن کردن آتش زیر درختان، کندن پوست درختان با چاقو، ریختن زباله و استفاده از تفنگ‌های ساچمه‌ای محیط زیست تخریب می‌شود.

یکی دیگر ار جاذبه‌های برجسته طبیعی در شمال ایران پارک ملی گلستان است که بین گنبد کاووس و بجنورد قرار دارد. در این پارک همانند پارک‌های ملی دیگر کشورها، منطقه‌ای به بخش تفرجگاه اختصاص یافته که سالیانه صدها هزار نفر به آن وارد می‌شوند.  

تله کابین و نمایی از شهرک توریستی تفریحی نمک آبرود در استان مازندران

تاریخی

استان فارس با بناهای و آثار باستانی قبل از تاریخ شامل سنگ نگاره‌های غار نشینان روستای دهمورد و بناهای باستانی چون تخت جمشید، نقش رستم و خرابه‌های استخر، پاسارگاد (مقبره کوروش) و آسیاب‌های تاریخی روستای دهمورد به همراه آتشکده و تپه چندین هزار ساله اش و آثار تاریخی «پس از اسلام» چون مسجد و حمام و بازار وکیل شیراز، دروازه قرآن و آرامگاه حافظ و سعدی از قطب‌های عمده گردشگری فرهنگی و تاریخی کشور محسوب و پایتخت فرهنگی ایران باستان می‌باشد. شهر اصفهان نیز با وجود میدان نقش جهان، عمارت عالی قاپو، مسجد امام خمینی، مسجد شیخ لطف‌الله، بازار قیصریه، سی و سه پل، پل خواجو و کاخ چهل ستون گنجینه‌ای از هنرهای گوناگون معماری، مینیاتور، کاشی کاری و حجاری را به وجود آورده‌است و به عنوان پایتخت فرهنگی ایران اسلامی شناخته می‌شود. استان آذربایجان شرقی با داشتن اماکن تاریخی زیاد مانند روستای کندوان، رصدخانه مراغه، قلعه بابک کلیبر، قلعه ضحاک، گنبد سرخ مراغه و در شهر تبریزکه به عنوان شهر اولین‌ها ایران شناخته می‌شود و درسال ۲۰۱۸ به عنوان پایتخت گردشگری کشورهای اسلامی انتخاب شد، دارای اماکن تاریخی چون ارگ تبریز (علیشاه)، عمارت ائل گلی، ربع رشیدی، مسجد کبود، مسجد جامع، بازار بزرگ تبریز، مقبره الشعرا، کاخ شهرداری، موزه قاجار، موزه مشروطه، برج آتشنشانی، آرامگاه دو کمال، موزه سفال، موزه آذربایجان و…، از قطب‌های گردشگری کشور محسوب می‌شود. استان کرمانشاه هم با وجود آثار تاریخی قبل از اسلام چون موزه پارینه سنگی، سنگ‌نگاره آنوبانی‌نی، سنگ نبشته بیستون (بزرگترین نبشته جهان)، طاق بستان، طاق گرا، معبد آناهیتا، تندیس هرکول، فرهادتراش تپه و شکارگاه و آثار تاریخی بعد از اسلام مثل کاروانسرای عباسی، تکیه معاون الملک، تکیه بیگلربیگی، مسجد شافعی، مسجد عمادالدوله، مسجد و حمام حاج شهبازخان، بزرگترین بازار سنتی خاورمیانه، معماری، آینه کاری، کاشی کاری، این استان را یکی قطب‌های گردشگری فرهنگی، تاریخی ایران را به وجود آورده‌است.

مذهبی

شهر مشهد به دلیل وجود بارگاه امام رضا مهم‌ترین قطب مذهبی این کشور است. همه ساله تعداد زیادی از زائران ایرانی و خارجی از کشورهای همسایه و مسلمان به این شهر سفر می‌کنند. در اطراف حرم مطهر نیز بناهای متعددی، چون صحن مسجد گوهرشاد و … وجود دارد که از نظر کاشی کاری، معماری و هنرهای تزئینی از سازه‌های مذهبی اسلامی به‌شمار می‌روند.

رسم و رسوم ایرانیان

رسم و رسوم آداب و رسوم در عید نوروز

آداب و سنن مردم در اعیاد، فرهنگ و تمدن ملل مختلف را نشان می دهد، البته آداب و سنن در ملل گوناگون مختلف است، مثلا در عید یهودیان کشتن انسان و خون گرفتن از انسان و داخل نان ریختن مطرح است و در بعضی عید های مسیحیان با شراب خمیر و نان درست می کنند، لذا این اعیاد سنن قابل توجهی است و هویت و عظمت برخی ملل و یا سقوط و رکود و جمود برخی دیگر را نشان می دهد و عید هر ملتی در خور فرهنگ آن ملت است. البته همین مسیحیان در کریسمس، شخصی به نام بابانوئل دارند که با ریش سفید، نماد پیران جامعه است و به خانه ها می آیند و برای کودکان هدیه می آورد و این امر پیوند کودکان با پیران و پیوند کودکان با دین و مسیح را از نخستین روزهای زندگی محکم می کند.

برای خواندن ادامه مطلب بر روی گزینه (ادامه مطلب ) کلیک کنید .

۱۵. غذاهای محلی استان فارس

پوشش گیاهی استان فارس را درختان جنگلی، گیاهان دارویی و صنعتی تشکیل می‌دهد. بادام کوهی، بلوط، شیرین ‌بیان، گل ‌گاو زبان، کتیرا و آنغوزه از مهم‌ترین محصولات بومی این استان به شمار می‌آیند. طبق آماری که مسئولان گردشگری و غذایی استان فارس اعلام کرده‌‌اند، بیش از ۲۵۰ نوع غذای محلی و بومی در این استان شناسایی شده است که ریشه در فرهنگ، اقلیم و نوع زندگی مردم این سرزمین دارد.

غذاهایی مانند آش‌ آلوک، پلو اسفندی، کته ‌شیرازی، شیرین ‌پلو، کلم ‌پلو شیرازی، کوفته گشنیز شیرازی، لالک بادمجان، آش بنک (آخورک)، دمپختک عدس کلم، آش آبغوره، کوفته ‌سبزی شیرازی، کوفته‌ هلو شیرازی، آش انار شیراز، شوله مجکی، دمپختک کازرونی و لورک و ریچال، تنها بخشی از این غذاهای بومی و سنتی را تشکیل می‌دهند.

(برای خواندن ادامه مطلب بر روی گزینه ( ادامه مطلب ) کلیک کنید)

. غذاهای محلی استان خراسان رضوی

هر گردشگری که به مشهد سفر می‌کند، پس از زیارت بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) و بازدید از جاذبه‌های گردشگری مشهد، باید سری به غذاهای محلی این منطقه بزند تا از این طریق با آداب ‌و رسوم غنی مردم بومی آشنا شود و از طرفی با خردن یک وعده غذای محلی خوشمزه، خاطره‌ای شیرین برای خود بسازد. در کنار انواع غذاهای ایرانی که در رستوران‌های مشهد سرو می‌شوند، غذاهای بومی بسیاری از قبیل کوکو شیرین، حلیم عدس، شله، ساطری پلو و دیگچه وجود دارند که برای یک بار هم که شده باید طعم لذیذ آن‌ها را بچشید. 

غذاهای محلی شمالی 

گیلان یکی از خوش آب و هواترین شهرهای ایران است که به خاطر اقلیم جغرافیایی خوبش هر کسی را به سمت خودش می‌کشاند. از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی این شهر که بگذریم، دستپخت اهالی گیلان و غذاهای خوشمزه‌ای که می‌پزند را می‌توانیم به عنوان یک جاذبه گردشگری در کشورمان معرفی کنیم.

سبزی‌های محلی که در غذاهای گیلانی استفاده می‌شوند آنقدر خوش عطر و طعم هستند که بتوانند همه را به خود جذب کنند. گیلانی‌ها غذاهای متنوعی برای پذیرایی از مهمانانشان می‌پزند که ما تعدادی از آن‌ها را به شما معرفی خواهیم کرد:

غذاهای محلی آذربایجان شرقی

تبریز که قبلاً سال‌ها پایتخت ایران بوده، امروزه با داشتن جاذبه‌های تاریخی فراوانش یکی از مقاصد گردشگری مهم ایران به شمار می‌رود. ترک زبان‌ها هم از آن قوم‌های ایرانی هستند که دستپخت خوبی دارند.

کرمان، یکی از پنج شهر تاریخی ایران در جنوب شرقی کشور است که با  شرایط اقلیمی و کویری، یکی از بهترین مقاصد گردشگری ایران به شمار می‌آید. تجربه آرامش و سکوت کویر در کنار جاذبه‌های تاریخی و طبیعی کرمان، سفری به‌یادماندنی را در ذهن شما رقم خواهند زد که بدون شک این تجربه، بدون امتحان کردن غذاهای محلی و بومی تکیمل نخواهد شد.

غذاهای محلی استان کرمان بسیار متنوع و خوشمزه هستند و در میان آن‌ها می‌توان به انواع خورش، آش، آبگوشت، پلو و خورش اشاره کرد. زیره، یکی از مشهورترین ادویه‌های استان کرمان است که در طبخ بسیاری از غذاهای محلی کرمان به کار می‌رود. همان طور که می‌دانید، مرغوب‌ترین و باکیفیت‎‌ترین زیره در ایران در استان کرمان به‌صورت خودرو رشد می‌کند و دلیل استفاده زیاد از این ادویه در غذای محلی کرمانی ها نیز همین است. کشک، یکی دیگر از مواد غذایی محبوب در استان کرمان است که در بسیاری از آش‌ها به کار گرفته می‌شود.در ادامه با ما همراه باشید تا شما را با انواع غذای محلی کرمان آشنا کنیم تا با طبخ آن‌ها در منزل، سفری به دیار باغ شازده، ارگ بم و کویر لوت شهداد برای خود 

جنگل های زیبای ایران 

۱- جنگل راش سوادکوه؛ مرز بین رویا و واقعیت

راش یکی از بزرگترین جنگل ها در ایران محسوب می شود و مسافران و گردشگران بسیاری به این مکان سر می زنند. آب و هوای عالی که جنگل راش دارد هیچ کجا دیگر نمی توانید آنرا حس کرده باشید.

وقتی وارد جنگل می شوید طبیعت را در آغوش می کشدئ و می توانید ساعات از طبیعت لذت ببرید. شاید هیچ تفریح در جنگل وجود نداشته باشد اما گونه های گیاهی که در جنگل رشد کردند یک تصویر کاملا متفاوتی را به شما نشان خواهد داد.

بندر انزلی – مشهورترین بندر شمال ایران

بندر انزلی یکی از مهمترین بندرهای ایران شهرهای استان گیلان است و از نظر گردشگری نیز در صدر لیست بنادر توریستی شمال کشور قرار دارد. شهر انزلی در استان گیلان، دومین شهر پر جمعیت استان است و رتبه اول در شهر های استان گیلان به شهر رشت می رسد، که مرکز استان است. شهر و بندر انزلی در فاصله کمی نسبت به یکدیگر قرار دارند و این فاصله در حدود ۴۰ کیلومتر است.

شاید برای شما هم جالب باشد بدانید اولین و بزرگترین بندر ایران در سواحل مازندران بندر انزلی به حساب می آید! بندر انزلی بزرگ ترین شهر استان گیلان بعد از شهر رشت و جزو بنادر مهم ایران است. بندر انزلی در بیشتر روزهای سال آب و هوای بارانی دارد. به گونه ای که به پرباران ترین شهر کشور همیشه معروف است! این شهر خوش آب و هوا جاذبه های گردشگری فراوانی هم دارد که در ادامه به صورت مختصر به بررسی آن خواهیم پرداخت.

بندر انزلی همچنین در چهار طرف خود دارای مرزهای مشترکی با کشور های مختلف است، بندر انزلی دارای مرزهای مشترکی با روسیه، آذربایجان، ترکمنستان و قزاقستان است. با اینکه در ساحل دریای خزر بنادر مهم و بزرگی وجود دارد؛ اما بااینحال بندر انزلی یکی از مهمترین و شلوغ ترین بنادر شمال کشور است.

برای خواندن مطلب بر روی گزینه ( ادامه مطلب) کلیک کنید. 

۱. آبشار مارگون

این آبشار دیدنی در استان فارس، شهرستان سپیدان واقع شده است و اگر قصد سفر به شیراز را داشته باشید، حسابی می‌تواند حال و هوای شما را تغییر دهد. ارتفاع آبشار مارگون بیش از 70 متر است و زمانی که به آنجا می‌رسید، خود را در بهشتی میان کوه‌های ناهمواری پیدا می‌کنید که دورتادور شما را گرفته‌اند. جالب است بدانید نام این آبشار مشهور در لیست زیباترین جاهای دیدنی ایران مجله نشنال جئوگرافی آمده است.

جاهای دیدنی همدان که نباید از دست بدهید

شهر همدان مرکز استان همدان است که در زمان مادها بنا شده است و در آن زمان به نام هگمتانه معروف بود و پایتخت ایران به شمار می‌رفت. در واقع همدان پایتخت تمدن و تاریخ ایران است؛به همین دلیل از اهمیت خاصی برخوردار است و سالیانه گردشگران زیادی به این شهر سفر می‌کنند.

گیاهان دارویی می توان افزون بر اهداف دارویی برای بهبود عطر و طعم غذاهای مختلف نیز استفاده کرد، بدون این که بر کالری های غذا افزوده شود. به طور همزمان، گیاهان دارویی فواید سلامت بسیاری نیز ارائه می کنند. در حقیقت، داروهای گیاهی هزاران سال است که برای درمان بیماری های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. توانایی های بهبودی و ترمیمی انواع مختلف گیاهان دارویی بسیار چشمگیر و شناخته شده هستند.

علم مدرن هر چه بیشتر قدرت دارویی انواع مختلف گیاهان دارویی را به عنوان سلاحی موثر در برابر بیماری ها - از مشکلات سلامت تا سرطان - آشکار ساخته است. بر همین اساس است که گیاهان دارویی هم به صورت تازه و هم خشک شده در نقاط مختلف جهان در دسترس هستند. در ادامه با برخی از بهترین گیاهان دارویی که سلامت انسان را ارتقا می دهند، بیشتر آشنا می شویم.

جاهای دیدنی کاشان

کاشان یکی از مهم‌ترین و مشهورترین مقصدهای گردشگری در ایران است و نقش مهمی در صنعت توریسم کشور دارد. قدمت این شهر به بیش از ۷,۵۰۰ سال می‌رسد که تپه سیلک شاهد این ادعا است. در واقع، کاشان بنا به شواهد تاریخی و باستان‌شناسی یکی از قدیمی‌ترین سکونتگاه‌های جمعی بشر در تاریخ محسوب می‌شود و خوشبختانه توانسته است تا به امروز بافت تاریخی خود را حفظ کند.

ازاین‌رو، جاهای دیدنی کاشان از تنوع و جذابیت بالایی برخوردار هستند که به دو گروه کلی تاریخی - باستانی، طبیعی و آيین‌های سنتی تقسیم می‌شوند. جاذبه‌های تاریخی - باستانی شامل بناهای تاریخی مانند خانه‌های بروجردی، طباطبا‌ئی، عامری، بازار تاریخی، شهر زیرزمینی و... هستند. از جمله جاذبه‌های طبیعی کاشان نیز می‌توان به غار نیاسر اشاره کرد. 

مراسم‌ گلاب‌گیری در اردیبهشت و مهر نیز پربازدترین جشنواره‌های کاشان هستند. در ادامه با مکان‌ها و دیدنی‌های کاشان به‌صورت موردی آشنا می‌شویم.

مکان های دیدنی کرمان 

باغ‌‌گردی و تماشای مناظر دلکش و باصفای باغ یکی از بهترین تفریح‌ها است؛ به‌ویژه اگه قرار باشد برای گردش به باغی تاریخی و دیدنی در دل شهری کویری بروید. شاهزاده ماهان (یا شازده ماهان) یکی از این باغ‌های دل‌انگیز است که در دو کیلومتری شهر ماهان و در نزدیکی کرمان قرار دارد.در ادامه با مکان های جدید هایی اشنا خواهید شد.

 محیط زیست ایران

سازمان حفاظت زیست ایران، مناطق با ارزش زیست‌محیطی ایران را در قالب مناطق ۴ گانه به ۱۶ پارک ملی، ۱۳ اثر طبیعی ملی، ۳۳ پناهگاه حیات وحش و ۹۴ منطقه حفاظت‌شده تقسیم کرده‌است. این کشور دارای شرایط اقلیمی متنوعی است به‌طوری‌که از ۱۳ اقلیم شناخته شده در جهان ۱۱ نوع آن در ایران وجود دارد.[۱] در عین حال شاخص‌های پایداری محیط زیست ایران در وضعیت نامناسبی قرار دارد و با کسب رتبه ۱۳۲ بین ۱۴۶ کشور در انتهای جدول مربوط قرار گرفته‌است.

(برای خواندن بقیه مطلب کلیک کنید )

مکان های دیدنی شیراز 

شاه چراغ 

شیراز مملو از جاذبه‌های دیدنی است و تورهای شیراز از محبوب‌ترین تورها. در میان دیدنی‌های شیراز حرم حضرت شاهچراغ (ع) چون ستاره‌ای پرفروغ می‌درخشد. حضرت شاهچراغ (ع)، برادر امام رضا (ع) و فرزند ارشد امام موسی کاظم (ع) هستند که آرامگاه ایشان به‌عنوان بزرگ‌ترین زیارتگاه مذهبی شیراز و یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های مذهبی در ایران به حساب می‌آید. این زیارتگاه علاوه بر معماری حیرت‌انگیزش، با تزیینات فوق‌العاده زیبایی از کاشی‌کاری و آینه‌کاری، شاهکار بی‌نظیری را پیش روی گردشگران و زائران قرار می‌دهد؛ به‌طوری که بسیاری از گردشگران ایرانی و خارجی آن را به‌عنوان یکی از زیباترین مساجد و آرامگاه‌های ایران می‌شناسند. برای آشنایی هرچه بیشتر با حضرت شاهچراغ (ع) و حرم ایشان با ما همراه شوید. 

مکان های گردشگری  مشهد 

حرم امام رضا (ع) یکی از مشهورترین جاذبه‌های گردشگری مشهد و ایران است. سالانه میلیون‌ها نفر زائر از ایران و جهان برای زیارت شاه خراسان روانه مشهد می‌شوند و تعداد زیادی از تورهای مشهد برای گردشگران داخلی و خارجی در این شهر مقدس برگزار می‌شود. حرم علی ابن موسی الرضا (ع) در طول تاریخ بارها و بارها دچار تغییر و توسعه قرار گرفته است. نکته قابل‌توجه اینکه طبق روایت‌‌های تاریخی ایشان شخصا در سفر به مرو، محل حرم رضوی را مشخص کرده‌اند. در ادامه‌ی این مقاله از کجارو به تاریخچه و معرفی بخش‌های حرم امام رضا (ع) می‌پردازیم. 

مساحت کل حرم امام رضا (ع)

ماکت صوتی طرح اتمام توسعه‌ی حرم امام رضا (ع)؛

بارگاه ملکوتی امام رضا (ع)، یکی از باشکوه‌ترین و محبوب‌ترین مکان‌ها در سراسر ایران است که دل عاشقان بسیاری برای آن می‌تپد. حرم رضوی فقط شامل آرامگاه نورانی ثامن الحجج نیست. این مجموعه‌ی مذهبی شامل چندین بنا و زیرمجموعه است که تعداد و تنوع آن‌ها این بارگاه مطهر را تبدیل به مجموعه‌ای جهان‌شمول کرده است؛ طوری که برای فهم ارزش آن نباید فقط از منظر معنویت به آن نگریست. آستان قدس رضوی با توجه به ارزش‌های تاریخی، هنری و معماری خود که افزون بر ارزش‌های معنوی آن است، در تاریخ ۱۵ دی ماه سال ۱۳۱۰ به‌عنوان یک اثر ملی با شماره‌ی ملی ۱۴۰ ثبت شد.

پس از انقلاب اسلامی، مسئولان توجه ویژه‌ای به حرم امام رضا (ع) کردند و آن را توسعه‌ی بسیاری بخشیدند. به‌جز دو صحن کهنه و نو، باقی صحن‌های حرم آقا علی ابن موسی الرضا (ع) پس از انقلاب ساخته شده‌اند. بست‌های شرقی و غربی نیز پس از با احداث صحن جامع رضوی به بست‌های دیگر حرم اضافه شدند.

روی هم رفته، ۶۰ هزار و ۵۰۰ متر مربع از ۷۰ هزار متر مربع فضای سرپوشیده‌ی زیارتی این مجموعه پس از انقلاب اسلامی به آن افزوده شده است. روی هم رفته و با احتساب مساحت تمام بخش‌های زیارتی و غیرزیارتی، مساحت کل حرم امام رضا (ع) بیش از یک میلیون متر مربع است و گنجایش ۷۰۰ هزار نفر را دارد.

مسجد گوهرشاد

نمایی از مسجد گوهرشاد زیر برف زمستانی؛ 

مسجد گوهرشاد به دستور بانو گوهرشاد، همسر میرزا شاهرخ تیموری، در قرن نهم هجری قمری بنا شد. شاهکار هنر و معماری ایرانی را می‌توان در این مسجد عهد تیموریان آشکارا تماشا کرد. قدیمی‌ترین مسجد جامع مشهد، ۲۸۵۵ متر مربع مساحت، ۴ ایوان و ۷ شبستان دارد و در جنوب حرم مطهر رضوی قرار گرفته است. ساخت این مسجد ۱۲ سال طول کشید. عده‌ای این مسجد را یکی از صحن‌های حرم مطهر رضوی به شمار می‌آورند و آن را کهن‌ترین صحن حرم می‌دانند. قدیمی‌ترین مسجد جامع مشهد یک بار در اثر زلزله‌ی سال ۱۰۸۴ مورد آسیب جدی قرار گرفت و بازسازی شد. بار دیگر در اثر تهاجم روس‌ها در سال ۱۳۳۰ هجری قمری این مسجد دچار آسیب شد و بخش‌های زیادی از گنبد و ایوان‌های آن بازسازی شد.

مسجد گوهرشاد را می‌توان شاهکاری در معماری دنیا به شمار آورد. این بنا به‌صورت حجیم‌سازی و با چهار ایوان ساخته شده است. هنر عصر تیموری و ویژگی‌های هنر ایرانی را می‌توان آشکارا در گنبد و گلدسته های مسجد گوهرشاد و معرق‌کاری‌ها، گچ‌بری‌ها، خطاطی‌ها و نقوش نقش بسته بر دیوارها تماشا کرد. این مسجد، هفت شبستان و هشت ایوان به نام‌های ایوان مقصوره در سمت جنوب، ایوان دارالسیاده در سمت شمال، ایوان اعتکاف در سمت شرق و ایوان شیخ بهائی در سمت غرب دارد. صحن مسجد گوهرشاد برابر با ۲۸۰۰ متر مربع است و ۹۴۱۰ متر نیز زیربنا دارد.

ارامگاه فردوسی

آرامگاه فردوسی کجاست؟

در ۲۸ کیلومتری غرب روستای پاژ، آرامگاه یکی از بزرگان این آب و خاک و احیاکننده زبان پارسی، «ابوالقاسم فردوسی» است. فردوسی، شاعر حماسه‌سرای ایرانی، در سال ۳۲۹ هجری قمری چشم به جهان گشود. وی در خانواده‌ای دهقان بدنیا آمد، دهقانان در طبقه‌ اشراف در عصر ساسانی بودند که از نظر اعتبار و ثروت در درجه دوم کشور قرار داشتند.

باغ ملی مشهد 

باغ ملی مشهد درست وسط یکی از شلوغ‌ترین و پرترددترین مراکز تجاری و مسکونی مشهد قرار دارد. درواقع اولین پارک تفریحی مشهد است که در حاشیه خیابان قدیمی ارگ احداث شده و در گذشته با آب یکی از قنات های مشهور مشهد مشروب می شده است. اکنون باغ ملی به صورت پارک محلی درآمده است، اما در عین حال به دلیل قدمت ازاهمیت خاصی برخوردار است. بخش‌های مختلف این پارک با انواع چنارهای قدیمی و درختان مختلف و گونه‌های گیاهی و گلکاری و چمن و فضای سبز مزین شده است. در این مکان در واقع محل ارگ شهر بود، محمود سیستانی مالک آن بوده است. قنات رکن‌آباد، یکی از قنات‌های مشهور شهر، نیز از این باغ می‌گذشت. در حال حاضر این بوستان بزرگ و باصفا، با آب‌نما و درختان بلند به یکی از جاهای دیدنی مشهد و مکانی زیبا و خاص در شلوغی و هیاهوی وسط شهر تبدیل شده است. در دل این باغ سزسبز تندیس‌هایی از مشاهیر علم و ادب و عرفان به چشم می‌خورد. باغ در حال حاضر در تملک شهرداری است.

خانه توکلی مشهد که از بناهای به‌جامانده از دوره قاجار و جاهای دیدنی مشهد است، در فهرست آثار ثبت ملی قرار دارد. این بنا به تازگی به پایگاه میراث فرهنگی در محدوده حرم مطهر تبدیل شده است. از مهم‌ترین ویژگی‌های این بنا می‌توان به استفاده از کاشی‌کاری و آجرکاری نفیس در آن اشاره کرد که در تمام قسمت‌های ساختمان، از درب ورودی گرفته تا نمای بیرون و حتی داخل بنا به چشم می‌خورد.

همچنین، استفاده از ستون‌های آجری در نمای ساختمان که به کتیبه‌ای در بالای آن ختم می‌شود، جلوه‌ای خاص و زیبا به آن بخشیده است. فضاهای داخل خانه به وسیله ارسی از یکدیگر جدا شده‌اند. فضاهای داخل خانه به وسیله ارسی از یکدیگر جدا شده‌اند. در ورودی این بنا دو کتیبه کاشی‌کاری شده دارد که آیات «انا فتحنا لک فتحا مبینا» و «و ان یکاد» روی آن حکاکی شده است.

ا

جنگل جیغ

تجربه ترس، ترشح آدرنالین و گردشگری وحشت یکی از تفریحاتی است که این روزها طرفداران بسیاری دارد. جنگل جیغ، یکی از ترسناک‌ترین جنگل‌های ایران و یکی از جاهای دیدنی مشهد است که گردشگران را هر سال به‌سمت روستای سربرج می‌کشاند. نام این جنگل هر کسی را کنجکاو می‌کند و همه می‌خواهند سر از راز این جنگل دربیاورند. جنگل جیغ مشهد بر اساس داستان‌های محلی، جنگلی نفرین شده و محل زندگی اجنه و شیاطین است؛ اما آیا این داستان واقعی است؟

برای بازدید از جنگل جیغ مشهد باید دل شیر داشته باشید؛ زیرا این جیغ‌ها کاملا واقعی هستند و این داستان تنها برای جذب گردشگر روایت نشده است. چه بسیار افرادی که در ابتدا فکر می‌کردند با داستانی تخیلی روبه‌رو هستند؛ اما با شنیدن صدای جیغ‌ها در جنگل پا به فرار گذاشته‌اند. در ادامه با ما همراه باشید تا شما را به سفری در میان این جنگل مخوف و ترسناک با جیغ‌های گوش‌خراش ببریم.

جنگل جیغ کجاست؟

جنگل جیغ یکی از جاهای دیدنی روستای سربرج در بخش طرقبه در استان خراسان رضوی است. این روستا در جنوب مشهد قرار دارد و فاصله آن تا مرکز این شهر تنها ۳۲ کیلومتر است. بسته به ترافیک و ساعت حرکت، حدود ۴۰ تا ۵۰ دقیقه برای رسیدن به سربرج از مشهد باید رانندگی کنید. فاصله جنگل جیغ تا تهران ۹۲۴ کیلومتر است و طی کردن این مسافت حدود ۱۱ ساعت به طول می‌انجامد. 

• آدرس روستای سربرج: استان خراسان رضوی، جنوب مشهد، بخش طرقبه، دهستان طرقبه، روستای سربرج

دلیل نام‌گذاری جنگل جیغ

جنگل جیغ را به خاطر صداهای عجیبی (شبیه به سوت یا جیغ) که در طول شب تا سپیده‌دم در آن طنین می‌اندازد به این نام نام‌گذاری کرده‌اند. تمام افرادی که تا به امروز از جنگل جیغ مشهد دیدن کرده‌اند، این صدای جیغ گوش‌خراش و عجیب را تایید می‌کنند. یک نکته ترسناک دیگر درباره این جنگل این است که صدای جیغ به‌محض تاریک شدن هوا به گوش می‌رسد و روزهای این جنگل با دیگر جنگل‌های معمولی هیچ تفاوتی ندارد.

صدای جیغی که در جنگل جیغ مشهد به گوش می‌رسد دقیقا به صدای جیغ زنی شباهت دارد که گویی در حال سوختن در آتش است و از ته دل فریاد می‌زند. بدون شک، شنیدن این صدا هر کسی را خواهد ترساند. در سال‌های اخیر بسیاری از افراد که این داستان را باور نداشتند یا اهل ماجراجویی بودند به بازدید از جنگل جیغ رفته‌اند؛ اما بسیاری از آن‌ها در نیمه راه پشیمان می‌شوند و بازمی‌گردند.

در جنگل جیغ که با نام جنگل سربرج و جنگل مج نیز شناخته می‌شود، گیاهانی چون درختان میوه گیلاس، گردو، سیب و چنارهای سر به‌فلک کشیده در اطراف رودخانه و حیواناتی چون گرگ، روباه و پرندگانی چون عقاب و قرقی دیده می‌شوند

معرفی آرامگاه نادر شاه افشار

معماری باشکوه آرامگاه نادرشاه از یک سو و موزه نادری از دیگر سو، این مجموعه را به یکی از جاذبه های گردشگری مشهد تبدیل کرده‌اند. بنای موزه معماری جالب‌ توجه دارد و در موزه اشیای تاریخی و ارزشمندی نظیر سلاح و جنگ‌افزار‌ها به نمایش گذاشته شده است. 

تاریخچه آرامگاه نادر شاه افشار

پس از انقراض سلسله‌ صفویه و تسلط محمود افغان و اشرف افغان بر ایران، نادرشاه افشار (۱۱۰۰ تا ۱۱۶۰ هجری قمری) که به او در اروپا لقب «آخرین جهانگشای شرق»، «ناپلئون ایران» و «اسکندر دوم» نیز داده‌اند، از منطقه‌ خراسان قیام کرد و توانست مدعیان محلی، افغان‌ها و امپراتوری عثمانی را سرکوب کند. سپس در سال ۱۱۴۸ در دشت مغان مجلسی ترتیب داد و خود را پادشاه ایران نامید.

نادرشاه افشار که برای اولین بار شهر مشهد را به‌عنوان پایتخت ایران انتخاب کرد، اولین مقبره‌ خود را در این شهر در سال‌های ۵-۱۱۴۳ قمری احداث کرد. او بعد از اینکه در سال ۱۱۴۸ قمری رسما پادشاه ایران شد، بلافاصله در صدد فتح هند برآمد، زمانی که از این سفر پر‌غنیمت بازگشت تصمیم گرفت تا مقبره‌ دیگری برای خود در این شهر بسازد.

 پلنگ ایرانی  به لحاظ جثه بزرگ‌ترین زیرگونهٔ پلنگ می‌باشد[۴] که بومی غرب آسیا است و در فهرست جانوران «در معرض خطر انقراض» آی‌یوسی‌ان قرار دارد. طبق برآوردی در سال ۲۰۰۵ کمتر از ۱٬۳۰۰ پلنگ در گستره‌ای شامل قفقاز، ترکمنستان، جنوب روسیه، پاکستان، افغانستان و ایران زیست می‌کنند. حداقل ۶۰ تا ۷۰ درصد این جمعیت در داخل مرزهای ایران به سر می‌برند. به این ترتیب ایران مهم‌ترین زیستگاه پلنگ ایرانی در غرب آسیا به شمار می‌رود.[۵]

جریمهٔ شکار پلنگ در ایران

در ۳ خرداد سال ۱۳۹۴ بهای شکار و صید پلنگ ایرانی از ۵ میلیون تومان به ۸۰ میلیون تومان افزایش یافت.[۱۲] این جریمه در ۲۵ تیر سال ۱۳۹۸ مجدداً افزایش یافت و به ۱۲۰ میلیون تومان رسید

گربهٔ پلاس (نام علمی: Felis manul) یک گربه‌سان وحشی کوچک بومی آسیای میانه است. این جانور تقریباً کمی بزرگتر از اندازهٔ یک گربه خانگی است و دارای حدود ۶۰ سانتی‌متر طول (بدون احتساب دم ۲۵ سانتی‌متری‌اش) و به‌طور متوسط ۳٫۶ کیلوگرم وزن است. رنگ موهای بدن‌اش خاکستری روشن یا زرد تیره همراه با نوارهای عمودی است که گاهی در میان موهای انبوه و متراکم بدن، دیده نمی‌شوند.

این گربه شکل‌های گوناگونی دارد که آن را از دیگر گربه‌سانان متمایز می‌سازد. چشمان گرد این جانور، برجسته‌ترین ویژگی‌اش به‌شمار می‌آید. پاهایش کوتاه هستند، سرین‌اش نسبتاً بزرگ است و موهایش بلند و انبوه هستند.

گوزن زرد ایرانی (نام علمی: Dama dama mesopotamica) زیرگونه‌ای از گوزن زرد است[۲] که در آستانه انقراض قرار داشت ولی با تمهیدات انجام شده از خطر انقراض در ایران نجات یافت. گوزن زرد در منطقه جزیره اشک احیا و سپس با افزایش جمعیت تعدادی از آنها به زیستگاه تاریخی خود در حوزه زاگرس منتقل شدند. در گزارش دیده‌بان محیط زیست و حیان وحش ایران در سال ۱۳۹۹ مشخص شد از تعداد ۳۲۰ راس سرشماری شده در سال ۱۳۸۶ امروزه تنها ۳۰ رأس گوزن زرد ایرانی در جزیرهٔ اشک باقی مانده و امروزه این زیرگونه در یک قدمی انقراض قرار دارد).[۳] 

مَرال یا گوزن قرمز یا گاو کوهی (به انگلیسی: Cervus elaphus) یکی از بزرگ‌ترین انواع گوزن است که بومی بسیاری مناطق اروپا، آسیای صغیر، غرب آسیا و آسیای میانه است و به عنوان تنها گونهٔ گوزن قاره آفریقا در کوه‌های اطلس در ناحیه‌ای بین تونس و مراکش پراکندگی دارد.[۱] گوزن قرمز به دست انسان به کشورهای دیگری چون آرژانتین، استرالیا و نیوزیلند، کانادا، پرو، اروگوئه، شیلی و ایالات متحده آمریکا وارد شده و به جهت آسیبی که به پوشش گیاهی و حیات وحش بومی در برخی از این مناطق وارد کرده در فهرست بدترین ۱۰۰ گونه مهاجم دنیا قرار دارد. در برخی از مناطق دنیا از گوشت گوزن قرمز به عنوان غذا استفاده می‌شود.[۲] در گذشته واپیتی‌ها زیرگونه‌ای از مرال محسوب می‌شدند اما اخیراً به‌صورت گونه‌ای مجزا ثبت شده‌اند.[۳][۴]

تاکنون ۱۵ زیرگونه از مرال‌ها شناسایی شده‌اند که نسل برخی از آن‌ها در معرض خطر قرار دارند. از زیرگونه‌های مرال می‌توان به گوزن قرمز خزر، گوزن قرمز بربری و گوزن بخارا اشاره کرد.[۵][۶]

شاخ

شاخ گوزن از جنس استخوان بوده و فقط نرها شاخ دارند. شاخ‌ها به‌طور میانگین ۷۱ سانتی‌متر طول و یک کیلوگرم وزن دارند اما در برخی زیرگونه‌ها شاخ‌ها تا ۱۱۵ سانتی‌متر و پنج کیلوگرم رشد می‌کنند. رشد شاخ‌ها در بهار صورت می‌گیرد و در برخی موارد مشاهده شده که شاخ‌ها به‌طور روزانه تا ۲/۵ سانتی‌متر رشد داشته‌اند.[۹] شاخ‌های در حال رشد، مملو از رگ‌های خونی هستند و رشد آن‌ها با هورمون تستوسترون در ارتباط است.[۱۰]

خرس قهوه‌ای (نام علمی: Ursus arctos) گونه‌ای خرس بزرگ‌جثه و درشت‌اندام است که در بسیاری از مناطق آمریکای شمالی و شمال اورآسیا پراکنده است. وزن این نوع خرس از ۷۰ تا ۷۸۰ کیلوگرم متغیر است و بزرگ‌ترین زیرگونهٔ آن خرس کودیاک در قامتی هم‌اندازهٔ خرس قطبی با وی بر سر عنوان بزرگ‌ترین گونهٔ خرس و بزرگ‌ترین حیوان شکارچی روی خشکی رقابت می‌کند.زیرگونه خرس قوه ای (خرس قهوه ای کودیاک)بزرگ ترین وقوی ترین گوشتخوار موجود در خشکیست.[۱]

با آن که قلمرو زیست خرس قهوه‌ای کاهش یافته و در بسیاری از مناطق منقرض شده‌است ولی همچنان در فهرست کمترین نگرانی آی‌یوسی‌ان باقی‌مانده[۲] و با جمعیت تقریبی ۲۰۰ هزار رأس خطر انقراض وی را تهدید نمی‌کند. بیشترین شمار خرس قهوه‌ای به ترتیب در روسیه، آمریکا (بیشتر در آلاسکا)، کانادا، منطقهٔ کارپات (به‌ویژه رومانی) و فنلاند، جائی‌که حیوان ملی این کشور نامیده می‌شود، سکونت دارند. البته سه زیرگونهٔ این گونه خرس یعنی خرس قهوه‌ای آفریقای شمالی (خرس اطلس)، کالیفرنیایی و مکزیکی در قرن نوزدهم و بیستم منقرض شدند و برخی از زیرگونه‌های جنوب آسیایی این حیوان نیز به شدت در خطر انقراض هستند. زیرگونه ای از خرس قهوه ای محدود شده در مرکز ایتالیا موسوم به خرس قهوه‌ای مارسیکایی وجود دارد که تعداد آن ها بین 50-60 فرد بوده و در خطر انقراض هستند.

گاندو یا تمساح پوزه‌کوتاه (به بلوچی: گانڈو)   نوعی کروکودیل بومی شبه‌قاره هند و مناطق اطراف است که در کشورهای هند، بنگلادش، پاکستان، ایران، سریلانکا و برمه زندگی می‌کند. گاندو تنها کروکودیل بومی پاکستان و ایران و بزرگ‌ترین خزنده این دو کشور و همچنین پرشمارترین کروکودیل در هندوستان است.

به گاندو در ایران، «تمساح ایرانی» نیز گفته می‌شود. زیستگاه اصلی این تمساح ۳۸۰ هزار هکتار مساحت دارد که بخشی از آن در شهرستان دشتیاری و بخش دیگر آن در شهرستان راسک قرار دارد. این مناطق با نام منطقهٔ حفاظت شدهٔ گاندو تحت حفاظت سازمان محیط زیست ایران قرار دارند. بیشتر این تمساح‌ها در برکه‌های میان راسک و باهوکلات و باتلاق‌های دلگان و کلانی (در جنوب بلوچستان) متمرکز هستند. تعداد این گونه در ایران حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ رأس برآورد می‌شود. در گذشته‌های دور قلمرو زیستی این تمساح تا سواحل جنوب عراق نیز امتداد داشته‌است.

در این منطقه رابطه مردم بومی با گاندوها بسیار خوب است.از آسیب رساندن به گاندوها خودداری می‌کنند و حتی در زمان خشکسالی برای انتقال گاندوها از برکه‌های خشک شده به برکه‌های پرآب‌تر و تأمین غذای گاندوها اقدام می‌کنند. در نتیجه خطری از ناحیه انسان گاندوها را تهدید نمی‌کند و تاکنون شکار این حیوان در ایران مشاهده نشده‌است.

مشکل اصلی گاندو در این منطقه خشکسالی و کم‌آبی است که پناهگاه و غذای گاندوها را از آن‌ها می‌گیرد. به ویژه نوزادان گاندوها که به بی‌آبی و گرما حساس‌ترند و همچنین در معرض خطر حمله حیوانات دیگر مثل پرندگان شکاری، مرغان ماهیخوار، بزمجه، سگ، روباه و شغال قرار دارند.

افعی شاخدار دم‌عنکبوتی (نام علمی: Pseudocerastes urarachnoides) نام یک گونه از سرده افعی شاخدار ایرانی است که فقط در غرب ایران در شهرستان قصر شیرین و خسروی و استان ایلام و منطقه بیچار یافت شده و در سال ۲۰۰۶ توصیف شد. سر مار به افعی‌های شاخدار شباهت دارد ولی دم آن دارای یک جسم کروی شکل با فلس‌هایی آویزان است که باعث شده شباهت زیادی به عنکبوت داشته باشد. مار با چرخش دم پرندگان در حال شکار را فریب می‌دهد.[۱]