X
تبلیغات
جهانگردی، ايرانگردي...
 
   
     
 
 
 

معماری در خانه‌های ایرانی
معماری در خانه‌های ایرانی


معماری ایرانی که ابتدا در محدوده فلات ایران و سپس در حوزه نفوذ فرهنگ ایرانی شکل گرفت، همچون همه معماری‌هایی که ریشه در فرهنگ بومی دارند، به اقلیم توجه داشته و تا پایان دوره قاجار آثار با ارزشی از خود به جا گذاشته است. از جمله خصوصیات خانه‌های قدیمی در بیشتر شهرهای ایران مساحت زیاد آن‌هاست. سبک معماری آنها نیز به این صورت است که از دو قسمت اندرونی و بیرونی تشکیل شده‌اند.

 

رنگ‌های به کار رفته در تزیینات ساختمان‌ها متأثر از ویژگی‌های اقلیم گرم و خشک بوده‌اند. مصالح ساختمان‌ها، علاوه بر توانایی‌های سازه‌ای و توجه به مسائل اقتصادی و تأمین مصالح از نقاط نزدیک، بهترین شکل بهره‌برداری از انرژی محیط را نشان می‌دهند.

معماري در خانه‌هاي ايراني

سازه‌های طاقی در این بناها نشان دهنده رابطه اقلیم و معماری هستند. حتی در نقوش تزیینی رد پای خورشید را به عنوان مهمترین عامل اقلیمی در نقوشی با نام شمسه و چرخ خورشید می‌توان دید. اغلب خانه‌های قدیمی و تاریخی از قسمت‌های ذیل تشکیل ‌شده‌اند:

سکو، سردر ورودی، در ورودی، هشتی، دالان، ایوان‌ها، حیاط و اتاق‌های اطراف آن، حوض، آشپزخانه، سرویس‌ها، جهت ساخت خانه، گودال باغچه، بام، سرابستان، زمستان نشین، تابستان نشین، بهار خواب، اتاق کرسی، پایاب، شوادان، شبستان، شناشیل، آب سرا و اتاق بادگیر. سکو به محلی در دو سوی در ورودی، برای استراحت در هنگام انتظار برای ورود یا گفت و گو با همسایه‌ها گفته می‌شود.

معماري در خانه‌هاي ايراني

 

· سر در ورودی: هلال تزئینی روی در و تنها قسمت خارج از خانه است که اغلب کاشی‌کاری دارد و معمولاّ طوری ساخته می‌شده که در زمستان‌ها مانع از ریزش برف و باران بوده و در تابستان‌ها نیز مانعی برای تابش مستقیم آفتاب به شمار می‌رفته است. در بالای سردر آیاتی از قرآن کریم یا عبارات مذهبی نوشته می‌شد تا هنگام ورود و خروج از زیر آیات قرآنی یا روایات و عبارات دینی عبور کنند.

 

· در ورودی: در بیشتر خانه‌های سنتی، درهای ورودی دو لنگه و چوبی هستند و هر لنگه کوبه‌ای نیز دارد. زن‌ها حلقه‌ای که صدای زیری داشت را به صدا در می‌آوردند و مردها کوبه چکشی شکل را که صدای بمی‌داشت.

 

·هشتی‌ها اغلب به شکل هشت ضلعی یا نیمه هشت ضلعی و یا بیشتر مواقع 4 گوش است. هشتی دارای سقفی کوتاه و یک منفذ کوچک نور در سقف گنبدی شکل آن است و عموماّ سکوهائی برای نشستن در آن طراحی شده است. هشتی برای انشعاب قسمت‌های مختلف خانه و گاه برای دسترسی به چند خانه ساخته می‌شد. در خانه‌های بزرگ، اندرونی و اقامتگاه‌های خدمتکاران نیز به هشتی راه داشتند و اغلب برای جدا سازی آقایان و خانم‌ها دو قسمتی ساخته می‌شد.

معماري در خانه‌هاي ايراني

· دالان راهروی باریکی بود که با پیچ و خم وارد شونده را از هشتی به حیاط خانه هدایت می‌کرد. پیچ و خم دالان برای رعایت حریم خصوصی خانه بود تا عابران نتواند سریعاً فعالیت‌های جاری در حیاط را متوجه شوند.

 

· حیاط در خانه‌های قدیمی مرکز و قلب ساختمان بوده است. حیاط مرکزی همراه با ایوان در هر سمت، ویژگی بود که از گذشته‌های دور در معماری ایرانی به چشم می‌آمد. همچنین حیاط محلی برای برگزاری مراسم مختلف نظیر مراسم مذهبی، عروسی و تجمع اقوام بود. معمولاً چهار گوش بوده. ابعاد حیات را تعداد و عملکرد فضاهای اطراف آن تعیین می‌کنند. هر حیاط معمولاً یک حوض و چند باغچه دارد که بسته به شرایط مختلف محلی نظیر آب و هوا و عوامل فرهنگی اشکال متفاوتی می‌یابد.

معماري در خانه‌هاي ايراني

· تالار عموماً فضائی بود با تزئینات بسیار زیبا و پرکار که در کنار اتاق‌های ساده زندگی در خانه‌های سنتی کاملاً مشهود بود. تالار با گچبری، آئینه‌کاری، نقاشی روی گچ، مقرنس و با نقاشی روی چوب تزئین می‌شدند. نشیمن ها،‌ اتاق‌هائی بودند که نسبت به تالار اهمیت کمتری داشتند و از اتاق‌های ساده مهمتر بودند. نشیمن، محل تجمع افراد خانواده و مهمان‌های بسیار نزدیک به حساب می‌آمد این عناصر از نظر تزئینات بسیار ساده بودند.

 

·جهت ساخت خانه‌های قدیمی تابع زاویه نور خورشید و قبله بوده است. هر وجه خانه برای فصل خاصی از سال مناسب بود و عناصری مانند تالار، بادگیر، پنج دری، سه دری و ارسی در شمار راه حل‌ها بودند. در اکثر قریب به اتفاق خانه‌های سنتی، محور اصلی بنا، محور شمالی جنوبی بودند و بهترین موقعیت را برای گرفتن نور خورشید داشتند تا در روزهای گرم تابستان از سایه و در زمستان از گرمای خورشید برخوردار باشند. فضاهای اصلی زندگی نیز در دو سمت شمالی و جنوب و فضاهائی که اهمیت کمتری داشتند،‌ به خصوص فضاهای خدماتی در دو سمت شرق و غرب ساخته می‌شدند.

معماري در خانه‌هاي ايراني

. گودال باغچه یا باغچال در وسط حیاط مرکزی ساخته می شده و یک طبقه در داخل زمین فرو می‌رفته است. نمونه‌های این فضا در اقلیم های بسیار خشک کویری از جمله در کاشان، نایین و یزد دیده می‌شود. گودال باغچه علاوه بر تأمین خاک مورد نیاز خشت‌های استفاده شده در بنا، امکان دسترسی به آب قناط را هم فراهم می‌کرده.

 

· بام در معماری ایران به جرأت بخشی از فضای زندگی است و علاوه بر وجود حجم‌های پیچیده و زیبا، به عنوان حیاط هم مورد استفاده قرار می‌گرفته است. در شهرهایی چون نایین در برخی از بناها با دیوارهای صندوقه چینی شده، اطراف بام را تا حدود یک متر و نیم بالا آورده و نوعی حیاط در بام بوجود می‌آوردند که در شب‌های تابستان برای خواب استفاده می‌شده است. همچنین این دیوارها با سایه اندازی بر بخشی از بام در ساعات مختلف روز نقش اقلیمی ثانویه‌ای نیز داشته‌اند. چنین فضاهایی در مساجد نیز مورد استفاده بوده است.

معماري در خانه‌هاي ايراني

· سرابستان باغ کوچکی بوده که کنار خانه ساخته می‌شده و تأثیر اقلیمی زیادی بر خانه داشته است. نمونه بسیار خوب آن در کنار خانه پیر نیا در نایین در قسمت جنوبی حیاط وجود دارد، در واقع متمولین با ساختن چنین فضایی نوعی ییلاق در کنار خانه خود بوجود می‌آورده‌اند.

 

 

بخش گردشگری تبیان

 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی
 
 
 


نيشابور را مي توان "ميني پايتخت فرهنگي "، ايران لقب داد. شهري كه غالبا آن را با عطار، خيام، كمال الملك و فضل بن شاذان و البته «قدمگاه» مي شناسيم. اما جالب است بدانيم در كنار مفاخر و آثار باستاني متعدد اين مركز فرهنگي شرق ايران، جاذبه توريستي منحصر به فردي قرار دارد كه از قضا ريشه در تاريخ معصر اين منطقه دارد و عليرغم جذابيت منحصر به فرد و بي نظيرش متاسفانه تا حد زيادي ناشناخته مانده و حتي بسياري از شهروندان نيشابوري نيز خود عليرغم كوتاهي مسير تاكنون اين اثر را مشاهده نكرده‌اند!.

آيا تاكنون از نخستين و تنها مسجد چوبي دنيا شنيده‌ايد؟!. مسجد چوبي بخش عمده‌اي از مجتمع فرهنگي، سياحتي و اقامتي موسم به دهكده چوبين نيشابور است كه هر صاحب سليقه‌اي را مجذوب به خود مي نمايد و استعداد بالقوه‌اي است كه در صورت اندكي توجه و عنايت دست اندركاران سازمان ميراث فرهنگي نيشابور مي‌تواند به فعليت رسيده و توانايي جذب هزاران توريسم را دارد.
ماهنامه بين المللي فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي «جاده ابريشم» در صفحه 115ضميمه شماره 57 خود، در مرداد 1382، از مسجد چوبي نيشابور، چنين نوشته است: "مسجد چوبي " براي اولين بار در سال 1325 با ديوارهاي كاه‌گلي و سقف چوبي، با وسعت فعلي و در همين مكان بنا شد و در سال 1378 پس از مخروبه شدن مسجد اوليه، مسجد فعلي با شكل و شمايل جديد و با شيوه‌اي نوين در همان مكان احداث گشت.
اين مسجد اولين مسجد چوبي مقاوم در برابر زلزله در جهان و به وسعت دويست متر مربع و سقف آن به صورت شيرواني مي‌باشد و داراي دو مناره هر كدام به ارتفاع 13متر از سطح زمين و وزن تقريبي 4تن مي‌باشد و شكل ظاهري آن به صورت كشتي‌اي است كه گويي بطور وارونه روي زمين قرار گرفته است.
در مجموع 40تن چوب در بناي آن بكار برده شده و ساخت آن حدود دو سال به طول انجاميده است.
سه درب ورود و خروج، و 5 پنجره در ساختمان بنا وجود دارد. اسكلت آن از نوع سازه‌هاي مقاوم در برابر زلزله و با ماندگاري طولاني و به شيوه Twobyfour يا Double ساخته شده است و آبدارخانه اين مسجد، داراي كابينت‌ها، ديوارها و حتي سيني‌هاي چوبي است، كف و بخشي از ديوار آن به دليل رعايت مسائل بهداشتي با كاشي و سراميك پوشيده شده است.
چوب‌هاي مختلفي از درختان مثمر و غيرمثمر هم در ساختمان و هم در تزئينات داخلي از قبيل كتيبه‌ها، محراب و ... به كار رفته است نظير انواع كاج‌ها، اشن، سپيدار، گيلاس، گلابي، زبان گنجشك، گردو و توت. نورپردازي آن هارموني ويژه‌اي از رنگ‌هاي شاد است كه به شب‌هاي آن محوطه، جلوه خاصي بخشيده است».
مسجد چوبي در فاصله 7 كيلومتري نيشابور بنا شده و سازنده آن فردي بنام مجتهدي مي باشد. اين مجتمع داراي موزه و كتابخانه، رستوران، فروشگاه،نانوايي، الاچيق‌هاي منحصر بفرد چوبي و سوئيت‌هايي است كه ديدن آن تداعي كننده پيوند و امتداد هنرمندان حال نيشابوري با نسل گذشته فرهيخته خود مي‌باشد.



 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی
 
 
 
جغرافیا و تاریخ روستای مند

مشخصات جغرافیایی :Free Image Hosting At Image hosting - Free upload picture hosting - Ebay image hosting - Myspace blog hosting - Share images service - Myspace hosting

روستاي قديمي مند در شمال جاده مشهد به زاهدان و در دهستان حومه گناباد قرار دارد. اين روستاي قديمي در عرض جغرافيايي '23/ 34 و طول جغرافيايي '42/ 58 قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دريا حدود 1075 متر است. اين روستاي جلگه‌اي تامركز شهر گناباد 3 كيلومتر و تا مركز دهستان 2 كيلومتر فاصله دارد. در سال 1355، 1080  نفر و در سال  1385، 1632  نفر جمعيت داشته است. سفالگري و آجرپزي مند سابقه اي بس طولاني دارد آب كشاورزي روستا از يك قنات (که در مادرچاه با آب دلوئی و خیبری یکی است و در چاه های وسط در بالای رهن دو قسمت می شود, یک قسمت به دلوئی می رود و قسمت دیگر در دو کیلومتر پایین تر باز دو شعبه شده یک شعبه به خیبری و شعبه دیگر به مند می رود) و هفت چاه نیمه عمیق تامین می شود و اراضي كشاورزي اين روستا حدود 55 هكتار است كه در آن پنبه، چغندر، زعفران، گندم، جو، باغات ميوه و غيره کشت می شود. دامداري نيز در روستاي مند وجود دارد و بيشتر دامداران آن به گاوداري صنعتي روي آورده‌اند.

قدمت مند و سابقه تاریخی :

بر طبق اظهار نظر ریش سفیدان محل ، مند سابقأ بسیار بزرگ بوده و از بین رفته است و در حدود 320 سال قبل آبادی فعلی بوجود آمده است . روستای کوچکی که در مورد شهرستان گناباد یعنی «جویمند- جوی مِند»  و همچنین فرضیه ای که درباره وجه تسمیه آن وجود دارد به این معنی که تصور می کنند «جویمند » نام خود را از مجرای آب روستای مند که از آن عبور می کرده گرفته است ، چنانچه این فرضیه را باور کنیم روستای مند در اوایل قرن یازدهم وجود داشته است زیرا بر طبق اظهار اهل محل جوئی که آب را به مند می رساند در جلو مسجد جامع جدید گناباد واقع بوده و در سنگ سر در آن مسجد اشعار و تاریخ روشنی ثبت می باشد که بر صحت این موضوع گواهی می دهد . البته در مورد وجه تسمیه جویمند اختلاف است بعضی می گویند چون دارای دو قنات می باشد یکی به نام قنات علی آباد و دیگری به نام ده جویمند از این رو جویمَند گفته شده یعنی صاحب جوی مانند ثروتمند زیرا غالب روستاهای گناباد یک قنات بیشتر ندارند،‌ ولی این وجه به نظر بعید می رسد چون خود جویمند قدیمی تر بوده و علی آباد مزرعه کوچکی متصل به آن بوده است.

وجه تسهیه روستای مند :

برخی معتقدند چون در این منطقه زلزله  همه جا را نابود کرد و فقط این روستا باقی مانده بود به نام ماند (مند) نامیده شد از جمله در مقاله ای چنین آمده «در محل امروزه قصبه شهر که در حال حاضر متصل به مرکز شهرستان گناباد بنام کوی شرقی نامیده می شود . شهر بزرگ و پر جمعیتی وجود داشته که در اثر زلزله هفتصد سال قبل خراب گردیده .... شهر بزرگی که در محل قصبه شهر کنونی در قدیم قرار داشته بقولی شهر دو لاب نامیده می شده است که بر این امر شواهدی  از قبیل بند سر دو لاب و حوض سر دولاب نیز موجود می باشد هنگامیکه این شهر بر اثر زلزله در هفتصد سال قبل خراب می شود یک محله از آن نسبتاً سالم می ماند که مردم به آن «ماند » یعنی این محله به جای ماند اطلاق می کنند که امروز مِند می باشد. [4]

نظریه دیگری که در بین خود مردم روستا رایج است و از ریش سفیدان محل سینه به سینه نقل شده ، این است که در زمان حمله مغول «هلا کو خان » قلعه مند (که در آن زمان جزء شهر نسبتاً بزرگی بوده) مورد هجوم لشکر مغول قرار می گیرد، ولی به  لحاظ استحکام قلعه و مقاومت مردم دلیر آن ، مغولها از تصرف قلعه منصرف می شوند و از آن به بعد مردم آن را ماند می نامند .

 

سرامیک و سفالگریFree Image Hosting At Image hosting - Free upload picture hosting - Ebay image hosting - Myspace blog hosting - Share images service - Myspace hosting

سفال گری در گناباد سابقه بسیار طولانی دارد ، اگر چه مدارک مکتوبی در رابطه با سابقه این هنر در گناباد در دسترس نیست اما قطعات زیادی از سفالهای منسوب به هزاره سوم قبل از میلاد در چهل کیلومتری شمال شرقی گناباد پیدا شده است و احتمالا این سفال ها در همین منطقه ساخته می شده است.

ریش سفیدان محل اظهار داشته اند مقارن تشکیل آبادی فعلی مند شخصی به نام ابو علی کلاه لتّه پا چوبه
(یا حسن کلاه لِتّه پاچوبه) از هرات (که آن زمان جزو ایران بوده) و به احتمال ضعیف از فردوس وارد شده و کارگاه سفال سازی دایر کرده است و رفته رفته سایر ساکنین محل این هنر را از او فرا گرفته و تا کنون ادامه داده اند. البته در این موضوع نیز اختلاف است. برخی از سفالگران کهنه کار و کارشناس معتقدند  با توجه به گفته هایی که از پیشینیان نقل شده و همچنین سفال هایی که از زیر زمین کشف می شود، در مند قبل از ورود ابوعلی کلاه لتّه پاچوبه سفال گری وجود داشته و ایشان طرز ساخت لعاب و لعاب دار کردن ظروف را به سفالگران محل آموزش داده است.

بنا به گفته ریش سفیدان و صاحبان کارگاهها متاسفانه در دهه های اخیر تغییراتی در فرم و رنگ و مرغوبیت سفال ها حاصل شده ولی در اساس و اصول کار تفاوت قابل توجهی روی نداده است.

ابنیه های تاریخی

مساجد مند عموماً قدیمی هستند مثل مسجد قلعه, مسجد حاج قاسم (مسجد جامع), مسجد مهدوی که توسط فرد نیکوکاری به نام مرحوم حاج میرزا محمد تقی مهدوی شهری فرزند مرحوم حاج میرزا مهدی ساخته شده است. از عمارات تاریخی مند هم می توان به باغ منزل اشاره کرد که شامل دو قسمت ساختمان و باغ بوده و گفته می شود نوع ساختمان و معماری منحصر به فرد آن مربوط به زمان تیموریان است ولی متاسفانه در حال حاضر به مخروبه ای تبدیل شده است. از دیگر آثار تاریخی مند حوض حاج ابو طالب و حوض میرزا هاشم است که در گذشته آب مصرفی مردم را تامین می کرده و همچون باغ منزل در ابتدای خیابان بهار واقع شده است.( به نظر می رسد این خیابان قدیمی ترین خیابان از نوع خود در گناباد باشد). یکی دیگر از آثار تاریخی استراحت گاه انگلیسی ها یا همان مکان پر آوازه گدام است که توسط مردم مند ساخته شده و استخر آنهم در حال حاضر خشکانده شده است. البته آثار تاریخی دیگری نیز مانند برج قلعه یخدان ها و کوره های زباله سوزی در مند وجود داشته که آنها هم تخریب شده و از بین رفته اند.

علما و معاریف گذشته

از علمای گذشته مند و همچنین گناباد مرحوم شیخ محمد روحانی مندی بود، ایشان در سال 1287 قمری متولد شده و اوایل بلوغ در مدرسه فاضل خان شروع به تحصیل نموده و پانزده سال در آنجا بود، سپس برای تکمیل تحصیلات به عتبات عالیات رفته سالها در نجف اشرف تحصیل نموده و از شاگردان مرحوم آیت ا... خراسانی بود و از ایشان اجازه اجتهاد داشت و می توان گفت در آن زمان کمتر کسی به پایه علمی ایشان می رسید ولی به واسطه روح زهد و انزوا و عدم تمایل به کسب شهرت ، معروفیت زیادی نداشت. در زمان سلطنت پهلوی که دستور امتحانات سالیانه علوم دینیه داده شد، ایشان یکی از ممتحنین حوزه علمیه گناباد بودند. مدتی در مدرسه قدیمه بیلند و مدرسه دلوئی مشغول تدریس بوده و طلاب از محضر او استفاده می کردند . در بیست و پنج محرم سال 1368 قمری بدرود زندگانی نمود. آن مرحوم گاهی منبر هم می رفته و وعظ می نموده ولی مراتب علمی ایشان مخصوصاً در فقه و اصول مهم تر از منبر ایشان بوده است.

از وعّاظ گذشته مند مرحوم کربلایی میرزا عبدالحسین افتخار الواعظین و مرحوم آخوند ملّا اسماعیل توسّلی بوده که وی از بدو توّلد نابینا به دنیا آمده و در عین حال حافظ کل قرآن بوده و آشنایی کامل به مسائل و شرایع دینی داشته است. از مدرّسین قرآن نیز می توان از کربلایی مسعود قاسمی نام برد. کربلایی میرزا حسین فرزند حاج میرزا حسن نیز سابقاً رئیس و شخص متنفّذ مِند بوده و پس از او میرزا حسن افضلیان  دارای نفوذ و شهرت بوده است، کربلایی میرزا حسین فرزند حاج میرزا افضل نیز از معاریف مند بوده است.


بر گرفته از گاهنامه رویش مند

با تشکر از از آقای تقوی، دکتر افضلیان، دکتر مصطفوی، هاشم میرثانی و خانم جعفری



 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی
 
 
 

نوروز

در خراسان همه به آداب و رسوم نوروز پای بند و علاقمندند و در اجرای سنن باستانی این عید ملی سخت می کوشند. چند روز متولی دست از کار می کشند و ایام وساعات خود را صرف عیش و نوشو سور وسرور و خوردن اطمعه لذیذ و شیرینی و تنقلت و تفریح وخنده می کنند. گندم و عدس سبز می کنند لباس نو می پوشند. می رقصند بازی می کنند آب روی یکدیگر می پاشند. اسفند می سوزانند تخم مرغ رنگ کرده درست می کنند و کاکین را با پارچه های رنگارنگ و فرش های خوش نقش و زیبا می آرایند. پوست پلنگ و کشکول وتبرزین به در و دیوار می آویزند به دیدن یکدیگر می روند. روی یکدیگر را می بوسند. سال نو را به خویشان دوستان تبریک می گویند و به یکدیگر هدیه و عیدی می دهند.

تمهیدات قبل از نوروز

از چند هفته به نوروز مانده جنبشی در مردم پدید می آید همه در فکر تهیه لباس نو یه سوی و آن سوی می روند. لباس های کهنه خود را تمیز می کنند و بچه هایی که از داشتن لباس نو محرومند می گویند

عید آمد و ما لختیم            هر شب به بابا گفتیم

بابا گف به قرم به نیم قرم      برای عیدت مخرم (می خرم)

همه خانه تکانی می کنند طروف مسین را به رویگر داده و سفید می کنند. فرش ها می تکانند اثاث خانه را و زوایا اتاق ها را گردگیری کرده و می روبند و گندم یا عدس در دیس و دوری و بشقاب خیس می کنندو خاکشیر و ترتیزک و اسفزه پشت کوزه و روی پارچه می چسبانند تا برای شب عید سبز شود و در ایام عید خانه به سبزه آراسته باشد.

هفت سین

قبل از فرا رسیدن لحظه تحویل سال نو سفره هفت سین  را می چینند و لباس های نو خود را می پوشند مشک  عنبر می سوزانند و اسفند  در آتش می ریزند و  در اطاق ها شمع می افروزند. سپس سفره سفیدی پهن کرده و دور آن می نشینند. روی سفره اقلام زیر را می نهند. دو لاله  یک جلد کلام الله مجید یک آیینه و جلوی آینه چند دانه گندم می پاشند و روی آینه هم یک تخم مرغ می گذارند تا وقت سال تحویل تخم مرغ روی آینه بچرخد. یک ظرف عسل و یک عدد نان سنگک و سینی هفت سین را در وسط سفره می گذارند یک عدد سیب و سبزه ای را هم که دو هفته قبل تهیه کرده اند در کنار سینی قرار می دهند. یک کاسه آب و چند ساقه سبز و یک دانه نارنج درون آب را هم در سفره می گذارند. علاوه بر این ها مقداری آجیل و شیرینی هم در ظرفی نهاد و بر سفره می نهند. کمی از شام شب عید که ماهی پلو و ماست است نیز بر سر سفره می گذارند. آنها معتقدند که آب علامت طول عمر است و ماهی را هم رزق حلال می دانندعسل نماد شیرین کامی و تندرستی و نان و سکه هم برای جلب نعمت برکت است. عده ای نیز قبل از تحویل سال به مسجد یا به پابوس و زیارت حرم رضا(ع) می روند.

مراسم پیش از تحویل سال نو بعد از آن

عده ای از خراسانی ها چند لحظه قبل از تحویل سال قدری « آب جوجه خروس» یا شیر می خورند. چون باور دارند اگر بهنگام سال تحویل آب جوجه خروس بخورند پوست بدنشان در تمام سال لطیف و درخشان می شود اگر سیر بنوشند پوست بدنشان سفید و نرم خواهد شد. عده ای نیز لحظه سال تحویل دور سفره می نشینند و هر یک سکه ای یا چند دانه برنج یا یک گوخدا( خرخاکی) در مشت می گیرند یا کله جوجه خروس در جیب می گذارند و سرغ مرغ و دل و جگر و سنگدان و گردن او را می پزند و به مردخانه می دهند تا بخورد و ثروتمند شود. اغلب خراسانی ها شب اول سال نو رشته پلو می خورند، روز شنبه اول سال هم آش می پزند تا در مدت سال کارشان رشته بگیرد. از ماهی و کوکویی هم که از شب آخر سال کهنه مانده است مقداری میخورند تا تمام سال رزق شان حلال باشد کوکو را هم باید بخورند تا در سال نو از کوکو گفتن راحت بشوند. در روز اول عید معمولا بزرگ خانواده یا بزرگ محل در خانه می نشیند و همه به دیدن او می روند و نوروز به او تبریک می گویند و دستش را می بوسند. او هم متناسب با مقام و موقیعت و استطاعت خود یک سکه نقره یا اسکناس رایج روز به عنوان عیدی به هر یک از دیدار کنندگان می دهد. خراسانی ها برای پذیرایی از مهمانها در ایام نوروز انواع شیرینی های بازاری و خانگی از قبیل باقلوا، لوز، نیم شکر، نقل، مسقطی، بهشتی، حاجی بادام، گز، راحت الحلقوم، پشمک، نان بادامی، نان نخودی، نان تاج، نان کرمی، ساق عروس و باد بزنی و نان شیر مرغ و نازک نارنجی، نان خامه ای و نارنجک، و آجیل و میوه در ظرف مخصوص می چینند و جلوی مهمانها قرار می دهند.

بازی های رایج در نوروز

بعضی از بازی های رایج ر خراسان کهدر ایام نوروز مردم معمولا با آنها خود را سرگرم می کنند عبارتنداز:

آراآرا، سرنو قزل خانم، استاسه پایه، استای زنجیر باف، از گلاچی گل، بجل بازی، جوز بازی، شیطون برشته، کبدی کبد، عرقچین گردونک، لوچمبه، لیس پالیس، درنه بازی و خرسوزپالون سوز

 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی
 
 
  افسانه ها و قصه ها, ترانه ها فهلویات و لالایی ها, اشعار و متل ها و ضرب المثل ها در خراسان

- افسانه ها و قصه ها


افسانه ها و قصه ها که مردم خراسان به آن «اوسنه» می گویند بیانگر باورهای عمیق اجتماعی, ناخودآگاه جمعی آنان و پارهای اعتقادات تاریخی و نمایی از نحوه گفتار, رفتار و کردار آنان است. در خصوص افسانه ها و قصه ها عامیانه مردم ایران و خصوصا جغرافیای خراسان استاد محسن میهم دوست پژوهش های شگرفی انجام داده که در چندیدن مجله و کتاب به چاپ رسیده است. اهمیت کار وی بر روز تفاسیر, تحلیل ها و برداشت هایی ست که بر این افسانه ها نگاشته است و این قصص را با نگاهی روان کاوانه, اجتماعی, فرهنگی و تاریخی بررسی نموده است. از اوسنه های مردم خراسان می توان به اوسنه ی آق تنگی, اوسنه پیر برزنگی و کوزه شیر, مورچه ی مومن, پسر باکله و اوسنه پادشاه و سه دخترش اشاره کرد


- اشعار و ترانه های عامیانه


اشعار عامیانه عموما به اشعاری گفته می شود که سراینده مشخصی ندارند و اصطلاحا «لاادری» اند. اشعار عامیانه خراسان از غنای ویژه ای برخوردارند و بسیاری از آنها اصیل و بی قاعده اند. این اشعار اغلب قالب های ساده ای دارند و وزن آن مبتنی بر امتداد صوت و تکیه ی هجاهاست.

ترانه چولی قزک

چولی قزک بارون کن               بارون بی پایون کن

گندم به زیر خاک کن              از توشنگی هلاکه

گلای سرخ لاله                    از توشنگی مناله

چولی قزک بیا بیا                  با ابرای سیا سیاه

بارون بیا جر جر                   تو نودونا شر شر


توشنگی: تشنگی

نودونا: ناودان ها

در این ترانه چولی قزک از لحاظ معنی و قرابت آن با فرشته آب و باران حائز اهمیت است.


- دوبیتی ها, فهلویات و ترانه های روستایی خراسان


دو بیتی ها شامل اشعاری است که آن چنان که از نامشان پیداست دارای دو بیت و چهار مصرع می باشند که مصراع اول, دوم و چهارم با هم هم قافیه اند. این اشعار دارای اوزان عروضی اند و اغلب بر وزن مفاعلین, مفاعیل یا فعولین و مشتقاتی از این دست است. از دو بیتی سرایان بزرگ می توان از باباطاهر عریان و فائز دشتستانی نام برد. دو بیتی ها زیر از دهات اطراف مشهد و تربت حیدیره گرد آوری شده است.


عجب رسمی است رسم آدمیزاد

                                     که دور افتاده از کی می کند یاد

که دور افتاد رسم مرده داره

                                   که خاک مرده را کی میبره خاک



لب قندو دهن قند و زبون قند  

                                فتاده تار گیسو تا کمربند

اگر از عرش بالاتر نشینی

                             تو ره قسمت به مو کرده خداند



سرم درد می کنه صندل بیارن

                                  طبیب از ملک اسکندر بیارن

طبیب از ملک اسکندر نه چندون

                                  دوا از خانه ی دلبر بیارن



خودم سبزم که یارم سبز پوشه

                                   خودم گلچین که یارم گل فروشه

دو چشمش کیله و ابروش ترازو

                                  به نرخ زعفرون گل می فروشه



به پای زن مرو زن بی وفایه

                              وفای زن به مانند حنایه

به پاای زن مرو ای مرد عاقل 

                             که زن گندم فروش جو نمایه


- لالایی ها


لالایی ها اشعاری هجایی با موسیقی هایی دل انگیز هستند که سالیان دراز مادران در گوش نوزادان شان زمزمه کرده اند. اغلب لالایی ها سینه به سینه نقل شده اند و اکنون نیز بر زبان مادران خراسانی جاری اند. به طور نمونه چند سطری ار آن اشعار را به منظور آشنایی نقل می کنیم



لالا, لالا گل پسته

                     بابات رفته به گلدسته

بچم آرم نمیگیره

                   شدم ار دست او خسته

لالا لالا گل گرجه

                   سه تا کفتر به یک برجه

یکی سخته یکی پخته

                   یکی ذکر خدا گفته

لالا لالا گل آلو 

                  درخت سیب و زرد آلو

نهال سیب ره او برده

                   دل بچه رو خو برده

لالا لالا گل سوسن

                    سرت ور دار لبت بوسم

لبت بوسم که بو دره

                     که با گل گفت و گو دره




 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی
 
 
 



آداب و رسوم خراسان


چهارشنبه سوری

 خراسانی ها در شب چهار شنبه سوری نزدیک غروب آفتاب هفت بونه( یا سه بوته) آتش در وسط کوچه و یا در صحن حیاط گذاشته و بااصطلاح ( بته روشن می کنن) سپس از روی بته های آتش می پرند و برای منع پلیدی ها و بلایا این شعر را می خواندند:

                   زردی ما از تو                                   سرخی تو از ما

در دهات و روستاهای خراسان به هنگام جستن از روز آتش می خواندند:

                     آلا بدر بلا بدر                             دزد و حیز از دها بدر

سپس آتش را می گذارند تا بسوزد و خاکستر شود. انگاه یکی از اعضای خانوادهخاکسترش را بر می دارد سر چهار راه می ریرد تا باد ببرد. پس از مراسم آتش افروزی برای دفع قضا و بلا مقداری زغال و اندکی نمک و یک سکه دهشاهی را در کزه سفالینی انداخته و آن را بالای سر اعضای خانواده می چرخانند و نفر آخری آن کوزه را از بالای بام خانه به میان کوچه پرتاب کرده و می گوید : درد و بلای خنه ره رختم به کوچه به معنای درد و بلای خانه را ریختم تو کوچه و ار این راه سیاه بختی و شور چشمی را از خانواده خود دور می کنند. سپس اهل خانه دور هم جمع می شوند و شادی می کنند و آجیل و شیرینی می خورند. آجیل چهارشنبه سوری بی نمک است و شامل انجیر, کشمش, خرما, توت خشکه, فندق, پسته, بادام خام و امثال اینهاست. خراسانی ها معتقد انند که خوردن آجیل بدون نمک در چهارشنبه سوری شگون دارد.

از دیگر مراسم مرسوم در شب چهار شنبه سوری ملافه زنی به نیت شفای بیمار و بخت گشایی دختران است.


 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی
 
 
 
سلام

تصمیم دارم تو مطالب یه مقدار تغییر ایجاد کنم و مطالب رو به سمت  سوی ایرانشناسی ببرم!

برای  شروع با چند تا پست درباره خراسان شروع می کنم...

امیدوارم خوشتون بیاد!


پیشینه ی تاریخی خراسان:


خراسان در کتاب زمان


بنا به اعتقاد باستان شناسان و براساس آثار یافته شده در اطراف کشف رود استان خراسان دارای پیشینه ای حدود 800 هزار سال می باشد و از این استان از زمره کهن ترین مراکز تمدن پیش از تاریخ به حساب می آید.

پیش از اینکه آریایی ها وارد فلات ایران گردند. اقوامی از آسیاییها در این سرزمین به شمار می آمدند. این اقوام بومی آسیایی تا مدت زمانی دراز در برابر پارتیان که شاخه ای از آریایی های مهاجر بودند مقاومت کردند. اما سرانجام در برابر قدرت منسجم اقوام آریایی تاب پایداری نیاوردند و شکست را پذیرفتند. مدت زیادی به طول نیانجامید که آریایی ها به ایران وارد شدند و پارتیان در شمال و ساگارتیها در جنوب ایران سکنا گزیدند.


بقیه در ادامه....




 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی ادامه مطلب ... | 
 
 
  گناباد ، شهر کهنترین قنات جهان

شواهد بر جای مانده از محوطه های باستانی نشان از استقرار و زندگی اجتماعی انسان های پیش از تاریخ در این ناحیه دارد.گناباد به سبب قرار گرفتن در مسیر های سوق الجیشی مورد توجه حکمرانان هخامنشی بوده است. قنات گناباد که برخی احداث آن را به بهمن پسر اسفندیار پسر گشتاسب پسر سهراب نسبت می دهند موید رونق این سرزمسن در آن ادوار دیرین می باشد.

ادامه رو حتما بخونید...

 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی ادامه مطلب ... | 
 
 
 

مؤدب‌ترين گردشگران

پاريس: تازه‌ترين آمار نشان مي‌دهد كه گردشگران ژاپني براي سومين سال متوالي مقام مودب‌ترين و بهترين گردشگران را در جهان كسب كرده‌‌اند. اين در حالي است كه فرانسوي‌ها در قعر اين فهرست قرار دارند و بد‌ترين شاخصه آنها تعصب بيش از اندازه روي زباني است كه به آن سخن مي‌گويند.

اين تحقيقات در 40 هزار هتل در سراسر جهان انجام شده و فاكتور‌هايي از قبيل نوع برخورد گردشگران و انگيزه آنها براي سفر در آن در نظر گرفته شده است. به گفته مديريت هتل‌ها، گردشگران ژاپني بسيار مودب و تميز هستند و كمتر گله مي‌كنند.

در اين بين گردشگران آمريكايي هم ركورد گردشگران در زمينه هزينه كردن را به‌دست آورده‌اند. تحقيقات نشان مي‌دهد كه آنها بيش از گردشگران ساير كشور‌ها انعام مي‌دهند و در طول سفر پول زياد و گاه غيرضروري خرج مي‌كنند.

 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی
 
 
 

بالی (اندونزی)

 
جانمایی بالی در کشور اندونزی.

جانمایی بالی در کشور اندونزی.

بالی جزیره‌ای است واقع در کشور اندونزی که از مراکز گردشگری مهم جهان به شمار می‌رود. مختصات آن ۸° ۲۵′ ۲۳″ جنوبی و ۱۱۵° ۱۴′ ۵۵″ شرقی است. جزیرهٔ بالی جزو یک رشته‌جزایر است که جزیرهٔ جاوه در غرب آن و جزیرهٔ لومبوک در شرق آن قرار گرفته‌است. هنرهای گوناگون همچون رقص، تندیسگری، نگارگری، چرمگری، فلزکاری و بویژه موسیقی سبک گامِلان در این جزیره در سطح بسیار بالایی قرار دارند.

تاریخچه

مردم بالی از تبار نژادی ماقبل تاریخی هستند که از راه خاک اصلی قارهٔ آسیا در حدود ۲۵۰۰ پ.م. به مجمع‌الجزایر اندونزی کوچیدند. با رسیدن هندوها دورهٔ ماقبل تاریخ به پایان رسید. رسیدن هندوها در سال ۱۰۰ پ.م. به‌وسیلهٔ سفال‌نوشته‌های براهمی که بدست آمده‌اند تأئید شده‌است.

شاهنشاهی ماجاپاهیت (۱۲۹۳–۱۵۲۰ میلادی) که در جاوهٔ شرقی مستقر شده بود در سال ۱۳۴۳ یک کوچ‌نشین هم در جزیره بالی برپا کرد. در پی حملات پیاپی، شاهنشاهی ماجاپاهیت کمی پیش از ۱۵۰۰ میلادی، سرنگون شد و این امر باعث مهاجرت گسترده به بالی شد.

 
 
   |    نوشته شده توسط سارا روحانی
 
 
     
 

pctfx3.3

Digital Classic Fix Template

سي دي كاتالوگ چند رسانه اي گروه طراحي چندرسانه اي وبلاگ رسانه گشت و گذار در دنياي رسانه هاي ديجيتال Medium Blog - Digital Media World قالبهاي رايگان سايت و وبلاگ Advanced Persian Blog Templates

اطلاعات مربوط به كارگاه طراحي قالب: Professional Web Site Design Center Template Design Workshop, دانلود قالب هاي وبلاگ Template Design Workshop, جزئيات قالب هاي رايگان Template Design Workshop, وبلاگ كارگاه طراحي قالب Template Design Workshop, جستجوي قالب هاي وبلاگ Template Design Workshop, تماس با كارگاه طراحي قالب Template Design Workshop, درباره كارگاه طراحي قالب

اطلاعات مربوط به گروه طراحي چندرسانه اي: Web Development Department - Multimedia Design Group , بخش توسعه وب - گروه طراحي چند رسانه اي Web Designing Department - Multimedia Design Group , بخش طراحي وب - گروه طراحي چند رسانه اي Multimedia Designing Department - Multimedia Design Group , بخش طراحي چند رسانه اي - گروه طراحي چند رسانه اي Blog - Multimedia Design Group , وبلاگ - گروه طراحي چند رسانه اي

اطلاعات مربوط به تكنوراتي: pictofxt Farsi Blog دامنه فارسی

ثبت سایت دامنه فارسی لینوکس سرور